Gwaith gan y sefydliad lleol Arts4wellbeing yn cael ei arddangos yn Tate Modern, Llundain

15.05.2018

Mae’r Drindod Dewi Sant yn dathlu llwyddiant un o’i sefydliadau partner allweddol yn y trydydd sector.  Mae prosiect dysgu creadigol Arts4wellbeing wedi’i ddewis yn un o 35 prosiect ar draws Cymru i gael ei arddangos yn y TATE Modern, Llundain.

Mae Arts4wellbeing (@A4W.Innovation.CIC) yn sefydliad ar gyfer y celfyddydau mewn iechyd wedi’i leoli yng ngorllewin Cymru. Mae’n cyflwyno cyrsiau a rhaglenni hyfforddi ar draws tair sir i hyrwyddo cydnerthedd unigol a chymunedol, gan gefnogi iechyd meddwl da a llesiant, a hyrwyddo twf cymunedau cydnerth, cadarn.  

Ddwy flynedd yn ôl gwahoddwyd Mike Hotson a Sara Wentworth o Arts4wellbeing i dendro am brosiect Ymarferwyr Creadigol mewn Ysgolion gan Gyngor Celfyddydau Cymru yn Ysgol Uwchradd Penfro.  Y briff oedd cynllunio a chyflwyno prosiect a fyddai’n ymgysylltu â grŵp o fechgyn wedi’u dadrithio ym mlwyddyn deg er mwyn mynd i’r afael â rhwystrau i ddysgu, gyda’r bwriad o’u helpu i integreiddio’n fwy cadarnhaol o fewn yr ysgol a chymunedau ehangach, a gwella'u perfformiad yn eu harholiad TGAU Saesneg.  

Daeth A4W at yr adran Ehangu Mynediad yn y Drindod Dewi Sant i gael cefnogaeth i wneud ffilm hyrwyddo fer. Gweithiodd Richard Beecher o’r tîm Marchnata a Chyfathrebu gyda Sara a Mike i greu a golygu'r tendr ffilm am y prosiect.  Wedi hynny dangoswyd y tendrau yn yr ysgol ac ar ôl gweld y cyflwyniadau, dewisodd y bechgyn A4W i ddyfeisio a chyflwyno’r prosiect Dysgu Creadigol ar destun Lord of the Flies ar gyfer TGAU.  

Gweithiodd Sara a Mike ar y cyd â'r staff addysgu a'r bechgyn i lunio a chyflwyno rhaglen drochi ar gyfer y dysgu creadigol, gan ddefnyddio’r coetir lleol yn ystafell ddosbarth awyr agored a gynrychiolai’r ynys yn y stori.  Addysgwyd Lord of the Flies at ddibenion TGAU gan ddefnyddio trochi llwyr drwy brofiadau, drama, gwaith grŵp a chreadigrwydd wedi’u seilio ar Bump o Arferion Creadigol y Meddwl er mwyn diddori ac ysbrydoli’r bechgyn.  Trwy ddulliau arloesol a luniwyd yn ofalus bu fodd i Sara a Mike wella’n raddol sgiliau gwrando a siarad, hunanhyder, hunan-barch ac ymddygiad, gan annog symud i ffwrdd o darfu’n fwriadol ar eu hunain a'r grŵp at ddysgu hunangyfeiriol.  Gweithiai A4W ochr yn ochr â gwneuthurwr ffilmiau a weithiodd gyda’r bechgyn i greu ffilm o’r profiad dysgu trochi. Ffilm ar ddiwedd y prosiect oedd hon i ddechrau ac wedi hynny estynnwyd y ffilm, gan ychwanegu deunydd yn cyfweld â’r bechgyn a Ben Barraclough, Pennaeth Saesneg, ar ôl i ganlyniadau’r arholiadau TGAU ddod drwyddo.

Erbyn diwedd y prosiect roedd dulliau addysgu creadigol Sara a Mike wedi llwyddo i alluogi’r bechgyn i lunio llwybr adolygu cyntaf y byd ar gyfer dysgu trochi yng nghyd-destun Lord of the Flies, a ddefnyddiwyd yn helaeth wedyn gan y 400 o fyfyrwyr eraill ym mlynyddoedd 10 ac 11 wrth baratoi ar gyfer eu harholiadau.  Ar ddiwedd y prosiect hwylusodd tîm A4W, ochr yn ochr â’r bechgyn, ddigwyddiad cymunedol yn yr ysgol, gan alluogi gweddill yr ysgol i samplu’r dysgu creadigol synhwyraidd.  

Yn sgil y prosiect pasiodd deg o’r bechgyn TGAU Saesneg gyda’r pum bachgen arall yn methu o ychydig o farciau’n unig, sef llawer gwell na’r disgwyl.  Gwellodd y bechgyn eu hintegreiddiad a’u perthnasoedd yn yr ysgol, cawsant ddealltwriaethau newydd, gan ddatblygu a chryfhau sgiliau bywyd newydd, a daethant yn fwy effro i’w potensial, â gwell cymhelliant ac yn fwy cymwys i fod yn llwyddiannus yn y byd oedolion yr oeddynt ar fin ymuno ag ef.  

Cyllidir y rhaglen uchelgeisiol hon o ymgorffori Dysgu Creadigol mewn ysgolion drwy’r celfyddydau gan roi'r celfyddydau a chreadigrwydd wrth wraidd y cwricwlwm, gan Gyngor Celfyddydau Cymru a Llywodraeth Cymru.  ‘At its heart is the conviction that if we are to nurture the learning capability of children in Wales, an arts rich education should be central to the whole school experience of all learners.’ Tate Exchange.

Mae’r tîm Ehangu Mynediad ac Ymgysylltu â’r Gymuned yn y Drindod Dewi Sant wedi gweithio gydag Arts4Wellbeing am nifer o flynyddoedd; hefyd mae myfyrwyr y Drindod Dewi Sant wedi gwirfoddoli gyda nhw yn y gorffennol.   Ar hyn o bryd mae dau o fyfyrwyr y cyfryngau digidol ar gampws Caerfyrddin yn gweithio gydag Ehangu Mynediad ac Arts4Wellbeing i gyflwyno ffilm a phrosiect digidol ar adrodd straeon yng nghanol mis Mai gydag aelodau o gefn gwlad Ceredigion sy’n rhan o’r prosiect Cymunedau Caredig gan Arts4Wellbeing.   Y bwriad yw cofnodi hanesion y cyfranogwyr ac ar yr un pryd cyflwyno’r cyfranogwyr i sgiliau digidol gwerthfawr, gan obeithio y bydd hyn yn eu helpu i gael mynediad i wasanaethau. 

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Tel: 01792 483695
Mobile: 07384 467071
Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk