Darlithydd yn Y Drindod Dewi Sant Llambed yn cyfrannu i dri chyhoeddiad Athroniaeth newydd

05.02.2018

Yn ddiweddar mae Dr Rebekah Humphreys, sy’n ddarlithydd mewn Athroniaeth ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, wedi cyfrannu i dri chyhoeddiad newydd.  Mae un o’r rhain yn canolbwyntio ar naratifau ditectif, nodi a bodau annynol, a’r ddau arall ar faterion cyfiawnder ynghylch creaduriaid annynol.

Mae Dr Humphreys yn gweithio ar gampws y Brifysgol yn Llambed, a’i meysydd diddordeb yw athroniaeth amgylcheddol, moeseg gymhwysol (yn enwedig moeseg amgylcheddol, a moeseg anifeiliaid), ac athroniaeth foesol yn gyffredinol.  Mae ganddi ddiddordebau addysgu mewn meysydd ychwanegol sy’n cynnwys athroniaeth Groeg yr Hen Fyd, epistemoleg, dirfodaeth, ac athroniaeth y meddwl.

Yn ddiweddar cyhoeddwyd dau bapur, a gydysgrifennwyd â’r Athro Robin Attfield, Athro Emeritws mewn Athroniaeth ym Mhrifysgol Caerdydd, ar bwnc Cyfiawnder a Bodau Annynol yn y Bangladesh Journal of Bioethics – sef cyhoeddiad sy’n hyrwyddo astudiaeth amlddiwylliannol ac amlddisgyblaethol ym maes moeseg mewn meddygaeth a gofal iechyd, geneteg, cyfraith, addysg, polisi, astudiaethau gwyddoniaeth ac ymchwil.

“Mae’n hyfrydwch mawr i mi  fy mod i wedi cyfrannu i ddau rifyn arbennig gan y cylchgrawn ar foeseg anifeiliaid. Fy ngobaith i ac Attfield yw y bydd ein papurau ni yn hyrwyddo ‘tro’ ymhlith athronwyr gwleidyddol i gyfeiriad cydnabod y problemau sydd ynghlwm wrth dderbyn bod gennym ni rwymedigaethau moesol tuag at anifeiliaid, tra byddwn ni’n gwadu ar yr un pryd y gallan nhw fod yn wrthrychau cyfiawnder. Mae angen i ni sicrhau bod yr hyn a ddwedwn am rwymedigaethau cyfiawnder ac am rwymedigaethau moesol yn cyd-fynd.”  

Yn y papurau hyn, mae Dr Humphreys a’i chyd-awdur yn herio’r berthynas hynod ddiddorol rhwng anifeiliaid annynol ac egwyddorion cyfiawnder. Ym marn golygydd gwadd y cylchgrawn, Rainer Ebert, mae eu dadl yn un dreiddgar:

“Mae Robin Attfield a Rebekah Humphreys yn herio’r farn eang nad yw anifeiliaid annynol wedi eu cynnwys oddi mewn i gwmpas egwyddorion cyfiawnder, gan awgrymu bod buddiannau anifeiliaid annynol weithiau’n blaenori ar fuddiannau bodau dynol,” meddai Ebert. “Mae goblygiadau eu dadl ar gyfer ein hymwneud ni ag anifeiliaid eraill yn bellgyrhaeddol: e.e. mater o gyfiawnder a thegwch yw atal dioddefaint diangen anifeiliaid pan fo modd ei osgoi, yn hytrach na mater o dosturi yn unig.”

Mae Dr Rebekah Humphreys hefyd wedi cyfrannu papur i gasgliad a olygwyd ac sydd ar fin ymddangos ar naratifau ditectif o’r enw The killing floor and crime narratives: Marking women and nonhuman animals.  Mewn pennod a gydysgrifennwyd â Dr Kate Watson, maent yn canolbwyntio ar swyddogaeth y tatŵ –‘nodau’ ar ystyr eang, yn drosiadol ac yn ffisegol, a’r elfennau sy’n gysylltiedig â rhywedd yn y modd y cyflwynir anifeiliaid mewn ffuglen dditectif.  

Nod y papur amlddisgyblaethol hwn yw darparu darlleniad llenyddol a dadansoddiad athronyddol o’r materion ynghylch portread menywod ac anifeiliaid annynol mewn naratifau ditectif cyfoes. Yn wir, honna un adolygydd fod y darn yn bennod gref sy’n mynd i’r afael â'r gwrthrychu ar fenywod mewn ffuglen dditectif sydd wedi ennyn llawer o sylwadau eisoes ond mewn modd gwreiddiol.

“Caiff ‘y pethau erchyll a wna pobl i’w gilydd’ (Hayder, 2006) eu hastudio o dan chwyddwydr ffeministaidd ac athronyddol, a thrwy ddadansoddi arwyddocâd ysgythru ar y croen bydd y papur yn cysylltu ecsbloetio a gwrthrychu cyrff menywod ac anifeiliaid annynol,” meddai Dr Humphreys.  “Wrth wneud hyn, byddwn ni'n gwneud cymariaethau rhwng defnyddio anifeiliaid mewn arferion cyfoes a sefyllfa menywod mewn ffuglen dditectif gyfoes.  I’r graddau y gall nodi a chreithio weithredu i gynrychioli ac adlewyrchu gwerth tybiedig rhai bodau, yn enwedig bodau annynol a menywod a’u statws mewn cymdeithas, bydd y papur hwn yn codi nifer o broblemau moesegol perthnasol ynghylch canfyddiadau pobl o fenywod a’r defnydd masnachol ar anifeiliaid annynol.”

Caiff The killing floor and crime narratives: Marking women and nonhuman animals ei gyhoeddi yn y gwanwyn eleni gan Wasg Prifysgol Manceinion.

I gael rhagor o wybodaeth am y cyrsiau Athroniaeth a gynigir ar gampws Llambed Y Drindod Dewi Sant, ewch i www.uwtsd.ac.uk

Nodyn i'r Golygydd

 

Gweler ‘Justice and Non-Human Beings’, Rhan I, yn Bangladesh Jrn. of Bioethics (7:3), 2016, tt.1-11; a ‘Justice and Non-Human Beings’, Part II, yn Bangladesh Jrn. of Bioethics (8:1), 2017, tt.44-77.

 

Gwybodaeth Bellach

 

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Sian-Elin Davies, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus ar 01267 676908 / 07449 998476 / sian-elin.davies@uwtsd.ac.uk